یه‌لماز‮ ‬گونای‮ ‬ب رێیا سینه‌مایێ كوردستان دا نیاسین

شینوار كه‌مال

یه‌لماز‮ ‬كورێ حه‌مید و گولو بوتون ل ده‌سپێكا گولانا سالا‮ ‬1937‮ ‬ل گوندێ‮ (یێنیجه‌‮) ئه‌وێ‮ ‬27‮ ‬كم ژ باژێرێ‮ (‬ئه‌ده‌نه‌‮) ‬ل باكورێ كوردستانێ دوور هاتیه‌ سه‌ردونیایێ،‮ ‬ژ زاروكینیا خو داخباری‮ ‬كارێن هونه‌ری‮ ‬بو ژ به‌ر كو بابێ وی‮ ‬كه‌سه‌كێ هونه‌ر دوست بوو و به‌رده‌وام ل ئاهه‌نگ و بیره‌وه‌ریا ستران دگوتن و ئامیرێ سازێ لێددا‮.‬دیسان پیره‌مێره‌كێ گوندێ وان ناڤێ وی‮ (‬یاقوب‮) ‬بو كه‌سه‌كێ ره‌هوان بو د چێكرنا شعرێ دا و گوتنا سترانێ و لێدانا ئامیرێ سازێ و ڤی‮ ‬پیره‌مێری‮ ‬گه‌له‌ك حه‌ز ژ‮ ‬یه‌لمازی‮ ‬دكر و ئێكه‌م كه‌س بو چێكرنا شعرێ نیشا وی‮ ‬دای،‮ ‬بو جارا ئێكێ ده‌مێ چویه‌ دهولا سینه‌مایێ ڤه‌ ژ‮ ‬یێ وی‮ ‬13سال بوون‮.‬ هه‌ڤالێن وی‮ ‬یێن نێزیك(‬عاتف‮ ‬یه‌لماز و ئازار كه‌مال‮) ‬ل وی‮ ‬ده‌می‮ ‬خوه‌ لێ كره‌ خودان و بره‌ كومپانیا خوه‌‮ (‬كمال فیلم‮) ‬و ل وێری‮ ‬گونایی‮ ‬سیناریو نڤێسین و بو ئه‌كته‌ر و هاریكارێ ده‌رهێنه‌ری،‮ ‬له‌ورا ژی‮ ‬گونایی‮ ‬ئه‌ڤ هه‌ردو هه‌ڤالێن خوه‌ ب درێژاهیا ژیانا خوه‌ وه‌ك ماموستایێن خوه‌ ددانان‮.‬ یه‌لماز به‌شداری‮ ‬د نه‌ه فلمان داكر و ژ نێزیك ئاگه‌هداری‮ ‬فلمسازیێ بو و شاره‌زاییه‌كا باش ژ بو چێكرنا فلمان ل ده‌ف په‌یدا بو و شیانێن زارڤه‌كه‌ریێ ل ده‌ف وی‮ ‬دباش بوون‮.‬ ئێكه‌م رولێ‮ ‬یه‌لماز پێ رابوویی،‮ ‬نێچیرڤانێ خه‌زالا بو د فلمێ‮ (‬خه‌زالا سور‮)‬یێ عاتف‮ ‬یه‌لماز،‮ ‬به‌لێ هند به‌حسێ وی‮ ‬نه‌ هاته‌ كرن،‮ ‬پاشان ب رولێ قاره‌مانیێ رابو د فلمێ‮ (‬كورێن ڤی‮ ‬وه‌لاتی‮) ‬یێ هه‌مان ده‌رهێنه‌ر و ئه‌ڤ فلمه‌ ل سالا‮ ‬1961‮ ‬هاته‌ نیشان دان و به‌شداری‮ ‬ڤیسته‌ڤالا فلمێن توركی‮ ‬ل ئه‌زمیرێ بو و بو فلمه‌كێ جیهانی‮ ‬و ئه‌ڤ ئه‌كته‌رێ خودان شیان بو جهێ سحبه‌تا هه‌می‮ ‬كه‌سا،‮ ‬ و ئێكه‌م فلم ل سالا‮ ‬1968 ب ناڤێ‮ (‬سه‌ید خان‮) ‬ده‌رهێنایه‌ و فلمه‌كێ زور ب ناڤ و ده‌نگ كو‮ ‬17‮ ‬خه‌لات ب ده‌ست خوڤه‌ ئینان و ل وی‮ ‬ده‌می‮ ‬پتری‮ ‬هه‌شت ملیون مروڤا ئه‌و فلم دیت‮.‬ سالا‮ ‬1982‮ ‬خه‌لاتێ‮ (‬تایێ دار خورما زێری‮) ‬ل ڤیسته‌ڤالا‮ (‬كان‮) ‬یا جیهانی‮ ‬یا سيه‮ ‬و پێنجی،‮ ‬بو فلمێ‮ (‬رێ‮) ‬دگه‌ل ده‌رهێنه‌ری‮ ‬یونانی‮ ‬یێ مه‌زن‮ (‬كوستا گافراس‮) ‬بو فلمێ وی‮ (‬به‌رزه‌‮).‬ل سالا‮ ‬1980‮ ‬وی‮ ‬ده‌مێ كو فاشی‮ ‬ب كوده‌تایا‮ (‬كه‌نعان ئیڤرین‮) ‬ل توركیا هاتینه‌ سه‌ر حوكمی،‮ ‬پشتی‮ ‬كو گونایی‮ ‬زانی‮ ‬هه‌ول ژ بو كوشتنا وی‮ ‬ژ لایێ حوكمه‌تێ ڤه‌ دهێنه‌ كرن،‮ ‬ده‌مێ بۆ ده‌ستویریا جه‌ژنێ دچیته‌ مال،‮ ‬به‌ره‌ف‮ ‬یونان دچیت و ل‮ ‬یونان وه‌زیرا ره‌وشنبیری‮ ‬یا‮ ‬یونان‮ ‬یا وی‮ ‬ده‌می‮ (‬میلینا میركوری‮) ‬ب گه‌رمی‮ ‬پێشوازیا وی‮ ‬كر و ژ وێرێ چو سویسرا به‌لێ سویسرا ئه‌و نه‌ وه‌رگرت و به‌ره‌ف فره‌نسا چوو و ل فره‌نسا ژ لایێ حوكمه‌تێ ڤه‌ هاته‌ وه‌رگرتن پشتی‮ ‬كو ناسناما توركی‮ ‬ژێ هاتیه‌ وه‌رگرتن،‮ ‬ ل فره‌نسا ل سالا‮ ‬1982 فلمێ‮ (‬دیوار‮ ) ‬ده‌رهێنا‮.‬ به‌لێ ژیانا وی‮ ‬گه‌له‌ك نه‌ ڤه‌كێشا‮ ‬و ل روژا ‮9/9/1984‬ب نه‌خوشیا په‌نجه‌شێرێ چو به‌ردلوڤاینا خودێ و ل روژا ‮13/9/1984‬ ‮ ‬ل گورستانا مه‌زنا‮ (‬پێر لاشێز‮) ‬ل پاریس ب ره‌خ ئه‌لفرێد دوموسێ و بودلێر و سارتر و داهێنه‌رێن مه‌زنێن فره‌نسی‮ ‬ڤه‌ هاته‌ ڤه‌شارتن،‮ ‬ جهێ ئاماژێ‮ ‬یه‌ كو مه‌راسمێن ب ئاخ سپاردنا وی‮ ‬ژماره‌یه‌كا زور‮ ‬یا خه‌لكی‮ ‬ئاماده‌بوون كو ل وی‮ ‬ده‌می‮ هه‌ڤژینا ‬سه‌روكێ فره‌نسا فره‌نسوا مه‌تیران نا ‮ ‬مه‌دام مه‌تیرانا دوستا كوردان و وه‌زیرێ ره‌وشنبیری‮ ‬یێ فره‌نسی‮ ‬و ژماره‌كا زورا هونه‌رمه‌ندێن فره‌نسی‮ ‬ئاماده‌ببوون‮.‬ هه‌ژیه‌ بێژین كو گونایی‮ ‬ئێك ژ دامه‌زرێنه‌رێن په‌یمانگه‌ها كوردی‮ ‬بو ل فره‌نسا،‮ ‬و سه‌رجه‌مێ فلمێن وی‮ ‬تێدا كاركری‮ ‬نێزیكی‮ ‬120 فلمان بوون، چ وه‌ك ئه‌كته‌ر،‮ ‬سینارێست و ده‌رهێنه‌ر‮... ‬هتد،‮ ‬و گونایی‮ ‬ئێكه‌م كه‌سێ كورد بو زمانێ كوردی‮ ‬و ستران و موزیك و په‌یڤێن كوردی‮ ‬دناڤا فلمێن خوه‌دا بكارئینانین و ئێكه‌م كه‌س بو په‌یڤا كوردستان ب رێیا فلمێ خو‮ )‬رێ‮/‬yol ‮( ‬ل جیهانێ به‌لاڤ كری‮ ‬و تێدا دیاربكه‌ت كو ملله‌ته‌ك و وه‌لاته‌ك هه‌نه‌ ب ناڤێ كورد و كوردستان و زولم و ته‌عدایی‮ ‬ژ هه‌می‮ ‬لایان ڤه‌ لێ دهێنه‌ كرن‮.‬

ل رو‬ژناما ئه فرو ‬ژماره 305 يا رو‬ژا 16/9/2009 هاتيه به لافكرن